Jarenlang leek het aantal bierbrouwerijen in Nederland alleen maar te kunnen groeien. Elk dorp kreeg zijn eigen brouwerijtje, supermarktschappen vulden zich met speciaalbier en de borreltafel ging van pils naar IPA. Maar die groei is gestopt. Voor het eerst in vijftien jaar daalt het aantal brouwerijen, en dat is geen incident.
Vijftien jaar groei komt tot stilstand
Het Centraal Bureau voor de Statistiek telde op 1 januari 2025 nog 740 bierbrouwerijen in Nederland, tegen 780 een jaar eerder. Dat is de eerste daling sinds 2010, meldt het CBS. Daarvoor ging het alleen omhoog: van 75 brouwerijen in 2010 naar 780 in 2024, bijna tien keer zoveel. Tussen 2016 en 2022 alleen al groeide het aantal met 179 procent.
Die groei kwam vooral van hele kleine brouwers, vaak met één of twee man personeel die in een loods of schuur hun eigen speciaalbier begonnen te brouwen. Precies die groep krimpt nu het hardst: tussen 2024 en 2025 verdwenen er 25 eenpersoonsbrouwerijen en 15 tweepersoonsbrouwerijen.
Noord-Brabant en Noord-Holland blijven de grootste bierprovincies. Op 1 januari 2024 telde Noord-Brabant 160 brouwerijen en Noord-Holland 145, gevolgd door Zuid-Holland met 110 en Gelderland met 95, aldus het CBS. Samen met Noord-Brabant hebben de vier grootste provincies 64 procent van alle Nederlandse brouwerijen in huis. In 2010 had Noord-Brabant daarvan nog maar 25.
Noord-Holland voelde het als eerste
Al in 2024 merkten brouwers in Noord-Holland dat het tij keerde. Kees Schouten van de Noord-Hollandse Bierbrouwerij in Uitgeest zei destijds tegen NH Nieuws: "Het was een bubbel en die is ontploft." Volgens hem zorgde de coronaperiode voor kunstmatige vraag: horeca ging dicht, mensen kochten massaal bier in de supermarkt en nieuwe brouwers sprongen in dat gat. Toen de vraag weer normaliseerde, bleven er te veel brouwerijen over voor te weinig klanten.
Een paar jaar eerder, in 2021, klonk het verhaal nog heel anders. Toen vertelde Jitze Vellenga van brancheorganisatie Craft Brouwers Nederland aan NH Nieuws dat consumenten massaal rechtstreeks bij brouwers kochten: het aandeel online verkoop ging in een paar jaar van ongeveer 20 naar 60 procent van de omzet. Die explosieve groeiperiode verklaart meteen waarom de huidige terugval er zo hard aankomt.
In diezelfde provincie gingen in 2023 negentien brouwerijen dicht. Brouwerij De Werf in Enkhuizen kon de coronasteun niet terugbetalen en moest het horecagedeelte failliet laten gaan, al maakte de brouwerij zelf later een doorstart. Johan van Biergro in Middenmeer, dat de bieren van De Werf overnam, wees destijds ook naar de accijns: die steeg in 2024 met 8,4 procent, wat kleine brouwers het hardst raakte.
Waarom de rekening niet meer klopt
Achter de cijfers zit een simpel probleem: kosten liepen harder op dan omzet. Tussen 2016 en 2022 groeide het aantal mensen dat in de sector werkt met 40 procent, van 4.700 naar 6.600. De omzet van brouwerijen steeg in die periode maar met 8 procent, terwijl de bedrijfskosten met 26 procent omhoog gingen. Het resultaat: het gezamenlijke bedrijfsresultaat van de sector lag in 2022 liefst 64 procent lager dan in 2016.
Dat verklaart waarom juist de kleinste brouwers het eerst omvallen. Een brouwerij met één brouwer en een paar vaten heeft geen schaalvoordeel om duurdere mout, hop en energie op te vangen. Grotere, al wat langer bestaande brouwerijen kunnen dat makkelijker opvangen, of schakelen over op populaire categorieën zoals IPA en alcoholvrij bier, waar de vraag wél blijft groeien.
De daling zet door in 2026
De trend stopt niet bij 2025. Volgens het Handelsregister van de Kamer van Koophandel stonden er op 1 januari 2026 nog 760 bierbrouwerijen ingeschreven, tegen een piek van 799 in 2024 en 765 in 2025. De KVK noemt zelf twee oorzaken: de stijgende kosten en accijnzen, en het feit dat Nederlanders simpelweg minder alcohol drinken. Let wel: dit KVK-cijfer telt ook brouwers die de ketels van een ander huren, dus het is niet één op één te vergelijken met de CBS-telling, maar de richting is dezelfde.
Dat mensen minder alcohol drinken, betekent trouwens niet dat bier minder populair is. Alcoholvrij speciaalbier groeit juist hard, zoals we al schreven in ons artikel over alcoholvrij bier. Het probleem zit niet in de belangstelling voor bier, maar in het verdienmodel van de allerkleinste brouwers.
Wat dit betekent voor jouw volgende biertje
Voor de doorsnee bierdrinker verandert er op korte termijn weinig: de supermarktschappen blijven vol speciaalbier staan en de grote brouwerijen draaien door. Maar het aanbod aan écht kleinschalige, experimentele bieren van je lokale brouwer kan de komende jaren krimpen. Juist die kleine brouwers maakten de Nederlandse biermarkt de afgelopen tien jaar zo interessant, met biersoorten die je nooit bij Heineken of Grolsch zou vinden. Benieuwd hoe dat brouwproces eigenlijk werkt? Lees ook ons artikel over de wetenschap achter het brouwen van bier.
Wil je je favoriete kleine brouwerij overeind houden, koop dan niet alleen in de supermarkt, maar ook rechtstreeks bij de brouwerij of via het café om de hoek. Dat scheelt de brouwer marge die bij de supermarkt juist het hardst onder druk staat. En volgende keer dat je een biertje van een onbekende, kleine brouwer in de hand hebt: bedenk dat je net zo goed een van de laatste flesjes van die brouwer in handen kunt hebben.